Thời tiết – Dụng cụ đo mưa – Vũ lượng kế

Chuyên Mục: Thời tiết 180 0

Ngày 13/9/2017 cơn bão số 10 đi vào biển đông cấp gió 16 – báo động tàn phá trên đường bão đi qua. Những vùng lân cận cũng bị ảnh hưởng xấu. Theo dõi dự báo hay báo cáo về lượng nước mưa là điều chúng ta cần biết:

  1. Khái niệm về lượng mưa

Lượng mưa là chiều dày của lớp nước mưa tại một địa điểm nào đó. (Không để bị thấm xuống đất và bị bốc hơi).

Khi dự báo, hoặc thông báo “Mưa tại khu vực.. 200mm” thì lượng mưa tại điểm đó có chiều dày của lớp nước mưa là 200mm.

Có thể giải thích với bạn một cách đơn giản như sau:

Nếu bạn lấy một dụng cụ nào đó, có hình trụ, đặt ở ngoài trời để đo lượng mưa thì chiều dày của lớp nước mưa đo được trong dụng cụ đo đó chính là lượng mưa. (Dụng cụ đo có chiều cao tương đối cao, không để nước mưa trong dụng cụ đo văng ra ngoài, cũng không để nước mưa ở dưới đất văng vào dụng cụ đo và trên cao không bị che chắn).

Ví dụ:

– Lớp nước mưa trong dụng cụ đo dày 1,5cm, có nghĩa là lượng mưa 15mm.

– Lớp nước mưa trong dụng cụ đo dày 5cm, có nghĩa là lượng mưa 50mm.

  1. Đơn vị của lượng mưa

Đơn vị của lượng mưa thường được sử dụng là milimet (mm) và tính số lẻ đến 0,1mm.

  1. Dụng cụ đo mưa

Các dụng cụ đo mưa còn được gọi là vũ lượng kế. Có rất nhiều loại dụng cụ đo mưa, có thể tạm phân loại dụng cụ đo mưa như sau:

–     Vũ lượng kế đơn giản;

–     Vũ lượng kế tự ghi;

–   Vũ lượng kế tự động.

Hiện nay, người ta thường sử dụng các loại vũ lượng kế như sau:

3.1. Vũ lượng kế đơn giản

Nguyên lý đo: đo thủ công (người đo trực tiếp).

Dụng cụ chính gồm: thùng đo mưa và cốc đo mưa.

  1. Thùng đo mưa

Vũ lượng kế đơn giản nhất và được sử dụng phổ biến nhất là thùng đo mưa.

Thùng đo mưa làm bằng tôn, gồm hai ngăn, được thông nhau bằng một cái phễu hình nón, có tác dụng làm giảm sự bốc hơi. Thùng có nắp để đậy khi thay thùng lúc quan trắc.

– Diện tích miệng thùng đo mưa: 200cm2.

– Chiều cao thùng đo mưa: 40cm.

– Miệng thùng đo mưa đặt cách mặt đất: 1,5m.

– Thùng đo mưa phải đặt cách xa các vật cản như nhà cửa, cây cối từ 3 lần đến 4 lần chiều cao của vật cản.

Miệng thùng đo mưa hình tròn. Vì vậy, đường kính miệng thùng đo mưa có chiều dài xấp xỉ 16 cm.

Ảnh: Thùng đo mưa, cốc đo mưa P200 và trụ đo mưa.

* Cốc đo mưa

Khi đo lượng mưa, người ta không đo trực tiếp trong thùng đo mưa mà dùng cốc đo mưa để đo lượng mưa (có một phần tác dụng là phóng đại lớp nước mưa nhằm làm giảm sai số đo).

Có 2 loại cốc đo mưa phổ biến trên thị trường hiện nay là P200 và P500.

Loại cốc đo mưa thường được sử dụng nhất là cốc đo mưa P200 (Loại cốc đo dành cho thùng đo mưa có diện tích miệng thùng S = 200cm2).

Cốc đo mưa được làm bằng thủy tinh. Diện tích miệng cốc đo mưa P200 là 10cm2, chiều cao để đo của cốc là 20cm.Trên cốc đo mưa được khắc thành 100 vạch nhỏ, mỗi vạch nhỏ có thể tích nước là 2cm3, tương ứng với thể tích lớp nước có chiều dày 0,1mm của thùng đo mưa.

3.3. Vũ lượng kế tự động

Nguyên lý hoạt động: chao lật và tự động ghi lượng mưa trên các thiết bị điện tử (Thường được đo kết hợp với các yếu tố khí tượng khác).

Tự ghi lượng mưa, lưu lại trong bộ nhớ và khi cần thì truy xuất dữ liệu mưa bằng các phần mềm chuyên dụng.

 

Ảnh: Trạm khí tượng tự động Vantage Pro2 của hãng Davis (Mỹ).

Đo mưa và các yếu tố: nhiệt độ, độ ẩm, áp, tốc độ gió …

  1. Cách đo mưa thủ công

– Đến giờ quan trắc, mang thùng dự trữ thay cho thùng đang đo, đậy nắp thùng đang đo và đem vào phòng làm việc để đo. Trường hợp mưa to, đo ngay sau khi mưa hoặc trong khi mưa. Những ngày trời nắng, để tránh sự bốc hơi, nên đo ngay sau khi tạnh mưa.

– Nếu lượng mưa < 10mm chỉ đo 1 lần, nếu > 10mm thì phải đo nhiều lần (vì mỗi cốc đo P200 chỉ đo được 10mm nước mưa). Khi đo mở nắp thùng, nghiêng thùng đổ nước vào cốc đo mưa và đọc chính xác đến 0,1mm.

– Khi đọc, phải đưa mực nước trong cốc đo ngang tầm mắt của quan trắc viên.

– Ghi lượng mưa quan trắc được vào sổ đo mưa.

  1. Tính lượng mưa

5.1. Lượng mưa ngày

Lượng mưa ngày được tính từ 19h ngày hôm trước đến 19h ngày hôm sau.

5.2. Lượng mưa trận

Lượng mưa trận được tính từ đầu trận mưa đến khi kết thúc trận mưa.

5.3. Lượng mưa đợt

Lượng mưa đợt được tính từ đầu đợt mưa đến khi kết thúc đợt mưa.

  1. Chế độ đo mưa

Hàng ngày đo mưa 2 lần vào lúc 7 h và 19 h. Và tùy theo từng yêu cầu cụ thể, có thể đo mưa nhiều lần trong ngày.

Tuy nhiên, phải đảm bảo không để nước mưa đầy thùng thoát ra ngoài. Sau khi tạnh mưa, nếu trời nắng phải đo ngay (để tránh bị bốc hơi).

  1. Ghi chép số liệu mưa

–   Hàng ngày phải ghi chép số liệu mưa đo được vào sổ ghi lượng mưa.

–   Đơn vị để tính lượng mưa là milimét và tính số lẻ đến 0,1 mm.

–   Khi đo mưa, nếu thùng khô thì ghi vào sổ bằng một gạch ngang ngắn  (-);

–   Khi đo mưa, nếu có mưa nhỏ nhưng trong thùng vẫn không có nước thì ghi vào sổ bằng 2 số 0 liền nhau ở giữa có dấu phẩy (0,0).

–   Lượng mưa đo lúc 7 h ghi vào cột mưa đêm.

–   Lượng mưa đo lúc 19 h ghi vào cột mưa ngày.

–  Cuối ngày phải ghi tổng lượng mưa ngày;

–   Cuối tuần (10 ngày) và cuối tháng phải ghi tổng lượng mưa tuần và tháng.

Sưu tầm

 

 

 

Bài Viết Liên Quan

Thêm phản hồi